Albański – gegijski czy toskijski?

Język albański należy do rodziny języków indoeuropejskich. Występuje w dwóch odmianach: na północy dialekt gegijski, na południu – toskijski, które dalej dzielą się na różne dialekty lokalne. Współczesny literacki język albański rozwinął się w połowie XX wieku na bazie dialektu toskijskiego. Ogłoszono zakończenie tego procesu na kongresie w Tiranie w 1972 roku. Od pewnego czasu pojawiają się postulaty, zwłaszcza w Kosowie, aby większym niż obecnie stopniu uwzględnić wariant gegijski.

Język albański posiada wiele zapożyczeń z łaciny, nieco z greki, a także naleciałości z bułgarskiego, włoskiego, francuskiego i tureckiego.

Językiem albańskim posługuje się dziś 6 -7 milionów ludzi, głównie w Albanii, w Kosowie, Macedonii, Czarnogórze, Serbii i Chorwacji. W czterech pierwszych krajach posiada on status języka urzędowego.

Język albański wywodzi się prawdopodobnie z dialektu iliryjskiego, którym posługiwali się w starożytności mieszkańcy zachodnich Bałkanów. Iliryjskie pochodzenie języka albańskiego jest trudne do jednoznacznego udowodnienia, ponieważ brak jest świadectw pisanych tego antycznego języka. Jest to jednak bardzo prawdopodobna teza wyjaśniająca istnienie języka, który nie jest ani słowiańskim, ani romańskim.

Począwszy od roku 1908 język albański zapisywany jest alfabetem łacińskim. Do tego czasu w użyciu był alfabet grecki albo arabski.