Terminologia systemu prawa anglosaskiego – porady dla tłumaczy prawniczych

Tłumacz prawniczy, staje przed podwójnie skomplikowaną sytuacją komunikacyjną, podczas przekładu tekstu prezentującego system prawa stanowionego na tekst adekwatny do realiów prawnych środowisk anglosaskich.

Problem, o którym mowa, przez tłumaczy i specjalistów nazwany został nieprzystawalnością systemów prawnych. Problem rodzi się w wyniku braku ekwiwalencji terminologicznej pomiędzy antagonistycznymi systemami prawnymi.

Podstawowe cechy prawa stanowionego i common law

System prawa stanowionego – podstawą działań prawnych jest przepis prawa stanowionego. System wyrasta z pozytywizmu prawniczego, występuje na terenie Europy kontynentalnej i w niektórych państwach Ameryki Łacińskiej.

System prawa common law – prawo precedensowe, występujące w państwach anglosaskich. Podstawą jego działania nie są przepisy prawne, ale precedens. Common law wyrasta z prawa zwyczajowego i w dużej mierze się do niego odnosi. Wyroki sądu kształtują prawo.

Wskażmy najważniejszą różnicę pomiędzy tymi prawami: charakterystyczną cechą prawa kontynentalnego jest wyłączność stanowienia prawa przez organy władzy ustawodawczej, w odróżnieniu od systemu common law, który bazuje na poprzednio wydanych wyrokach sądowych.

Prawo stanowione, występujące także w Polsce, rządzi się swoimi prawami. Każde zdanie można interpretować według różnych wyznaczników. Już na poziomie językowym, występowanie w przepisie słów „lub” i „albo”, zasadniczo wpływa na jego interpretację i zastosowanie. Tłumacząc taki akt prawny, chociażby na język angielski, mamy spore problemy, tym bardziej jeżeli chcemy przekazać konkretną interpretację. Wtedy okazuje się, że w języku docelowym brakuje odpowiednich słów – to zjawisko związane jest ze wspomnianą już nieprzystawalnością systemów.

Tłumaczenie prawnicze charakteryzuje się, na tle pozostałych rodzajów tłumaczeń, odrębną specyfiką. Żeby stać się dobrym tłumaczem tekstów prawniczych, trzeba być prawnikiem. Nie jest to twierdzenie na wyrost, dotyczy przede wszystkim najbardziej ambitnego zagadnienia – tłumaczenia aktów prawnych i podręczników akademickich.

Jeżeli chodzi o typowe tłumaczenia prawnicze dokumentów, wiedza prawnicza jest także niezbędna do prawidłowej interpretacji stanu faktycznego i prawnego. Nazwy obcojęzyczne instytucji, możemy znaleźć na oficjalnych stronach tych palcówek. Dla tłumaczenia prawniczego wiedza merytoryczna jest fundamentalna. Tutaj nie można ufać intuicji czy tłumaczyć czegoś na wyczucie. Jeżeli mamy jakiekolwiek wątpliwości, zastosujmy metodę opisową, która w tym przypadku jest najbezpieczniejsza.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *