Jakość tłumaczeń prawnych – jak bardzo jest ważna?

Jednym z najtrudniejszych kierunków na studiach wyższych jest prawo – co do tego nie ma żadnych wątpliwości. Młodzi ludzie decydując się na tę dziedzinę najczęściej wiedzą, czego chcą w życiu, co zamierzają osiągnąć i są gotowi nawet na najcięższą naukę. Studia prawnicze to lata wyuczonych na pamięć formułek, artykułów i paragrafów z różnorakich kodeksów. To jeszcze nic, osoby te muszą jeszcze wykorzystać zdobytą teorię w praktyce, a więc w aplikacji, która przygotowuje absolwenta studiów do podjęcia konkretnego zawodu. Tego typu praktyka odbywa się najczęściej w miejscach i w czasie określonym przepisami i kończy się egzaminem państwowym, który rzecz jasna trzeba zdać. Istnieje kilka rodzajów aplikacji w zależności od tego, kim chce zostać młody człowiek. Najczęściej wybiera on aplikację adwokacką, choć równie dobrze może próbować sił u prokuratora, sędziego, notariusza czy komornika. Każdy z tych zawodów rządzi się swoimi prawami oraz prowadzi do wielu wyrzeczeń. Pomimo to absolwenci studiów prawniczych decydują się na kontynuację nauki, która da im wymarzoną pracę, spełnieni ambicje no i oczywiście przyniesie pieniądze.

Są też i tacy ludzie, którzy myślą o połączeniu prawa z innym kierunkiem jak np. lingwistyką, czy też wybranym rodzajem filologii. Te osoby najczęściej wybierają pracę tłumacza, który jest niezwykle poszukiwaną personą w tej branży. Dlaczego? Teksty pochodzące z dziedziny prawa są szczególnie złożone i skomplikowane pod względem materii. Egzegeza przepisów w rodzimym języku nastręcza wielu problemów prawnikom wyspecjalizowanym w określonej rodzaju prawa. Jednakże, tylko oni są tak naprawdę w stanie dokonać przełomu w tłumaczeniu dokumentów, pism i innych tekstów języka obcego. Zwykły translator może jedynie się załamać nad takim zleceniem, a prawnik-tłumacz będzie walczył o jak najlepszy przekład. Jednakże, wszelkiego rodzaju spekulacje na tle języka rodzimego tekstu prawnego, to odwieczna batalia i zarzewie konfliktu wśród światłych prawników. W końcu, nie bez przyczyny w prawniczym języku jakże często stosuje się premię łacińską Da mihi factum, dabo tibi ius – podaj mi fakty, a podam ci prawo.

Czy zrozumieliśmy ostatnie zdanie poprzedniego akapitu? Chodzi o to, że tak naprawdę każdy tekst prawniczy przy wykorzystaniu odpowiedniej interpretacji, można dostosować do interesu strony. Ta zasada obowiązuje w całej branży – stąd właśnie bierze się odwieczna „walka” pomiędzy interesami prokuratora a obrońcy, który reprezentuje swojego klienta. Dobrym prawnikiem jest osoba potrafiąca wykorzystać przepisy prawa na własną korzyść i w ten sposób przekonać sędziego do swojej racji. Jak widzicie jego praca jest dosyć specyficzna, podobnie jak tłumaczenia tekstów prawniczych.

Najistotniejszą kwestią przy przekładzie tego typu zleceń klientów są precyzja i jakość – to priorytety, od których zależą interesy osoby zlecającej tłumaczenia prawnicze. Opisywanej tutaj pracy nie może wykonywać byle jaka osoba, ale jedynie znakomity znawca danego języka obcego. Podobne wymagania dotyczą również specjalizacji w jakiej szczyci się wybrany przez nas fachowiec. Istnieje bowiem wiele gałęzi prawa, a każda z nich wymaga od tłumacza konkretnej wiedzy oraz niezbędnych umiejętności. Dlatego też biura tłumaczeniowe starają się współpracować z jak największą liczbą specjalistów prawniczych. Zasada jest prosta i stara jak świat – ile głów, tyle myśli i tyle samo pomysłów na bezbłędny przekład tekstu.

Nasza ingerencja dotyka najczęściej tłumaczeń umów, a więc negocjacji oraz warunków pomiędzy stronami, które zawierają między sobą porozumienie. Wystarczy jeden najmniejszy błąd w sztuce, by spowodować poważne komplikacje natury językowej. Mało tego, oprócz konstrukcji tekstu sypie się nam od razu natura interpretacyjna, która kompletnie wypacza sens danego pisma. Niestety, ale praca tłumacza przypomina nieco zawód sapera czy też chirurga. Pomyłki nie są wskazane, ponieważ (choć na pewno nie tak często) mogą zakończyć się ludzką tragedią. Kolejnym argumentem, który świadczy o jakości tłumaczenia tekstu prawnego są problemy związane z systemami prawa, jakie obowiązują na świecie. To nie lada wyzwanie przełożyć obcojęzyczny tekst reprezentujący system prawa anglosaskiego, na nasz rodzimy język i system prawa stanowionego. Ba! Z krajami w Europie Zachodniej jeszcze się jako tako dogadamy. Gorzej, kiedy mamy do czynienia z tekstami pochodzącymi np. z Półwyspu Arabskiego lub Państwa Środka. Musimy pamiętać, że Arabowie wyznają religię zupełnie odmienną religię, która ściśle wiąże się z ich systemem prawnym. To, co u nas nie podlega nawet karze grzywny, u nich może być najcięższym grzechem za który grozi wieloletnie więzienie lub nawet śmierć. Azjaci, choć bliżsi nam kulturowo również posiadają swój kodeks. W Japonii prawo jest jeszcze dosyć liberalne, ale już w Korei Północnej w ogóle ono nie istnieje. W tamtym kraju obowiązuje dyktat i terror aniżeli sprawiedliwość czy praworządność.

Biorąc pod uwagę powyższy, długi akapit musimy zdać sobie sprawę z jednej rzeczy – jakość translacji prawniczej nie może opierać się wyłącznie na osobach, które studiowały filologie języków obcych. Tekst prawniczy to specyficzna sytuacja komunikacyjna, którą tłumacz musi mieć cały czas na uwadze. Jeszcze inną ważną kwestią jest obowiązująca w tego przedsięwzięciach poufność tłumaczeń. Pracownicy biura muszą być dyskretni niczym lekarze albo księża w konfesjonale. Ujawnienie tajemnicy zawodowej klienta jest czynem nieprofesjonalnym oraz automatycznie zrzuca firmę tłumaczeniową z nawet najwyższego stopnia piedestału. Po prostu takich rzecz się nie robi – nigdy. Każdy tłumacz musi mieć też świadomość statusu instytucjonalnego organu, który wydał dany akt oraz mieć na uwadze intencje autora oryginalnego.

Osoby pochodzące ze świata prawnego, a jednocześnie współpracujące z biurami są niezwykle drobiazgowe, szczegółowe i precyzyjne w translacji tekstów. Ich praca może sprowadzać się nawet do najmniejszych elementów, które na pierwszy rzut oka wyglądają dla nas na bezużyteczne. Popełniamy błąd. To właśnie te szczegóły wywierają kolosalny wpływ na ostateczny kształt tłumaczenia. Dlatego też nie bądźmy zdziwieni, kiedy pracujący nad naszym zleceniem tłumacz będzie wypytywał się nas o przeróżne rzeczy związane z typem tekstu i jego przeznaczeniem. Warto takim ludziom zaufać i dać czas, aby mogli w ciszy i spokoju ukończyć swoje dzieło, a nasz klucz do niejednego sukcesu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *