Wierność tłumaczenia a jego styl

„Tłumaczenia są jak kobiety – albo piękne, albo wierne” – mawiał Gogol.
Cytat ten jest najlepszym podsumowaniem specyfiki wykonywania zawodu tłumacza, niezależnie od rodzaju tłumaczeń jakich się podejmujemy. Styl w tłumaczeniu jest jego nieodłącznym komponentem. Dobry tłumacz nie może odbiegać od stylistyki, która prezentowana jest w oryginale. Często musi ją zachować, używając specyficznych sztuczek translatorskich.

Oczywiście, jak w każdym tego typu dylemacie, dojdziemy do wniosku, że zawsze potrzebna jest indywidualizacja oczekiwań klientów, jak i indywidualizacja specyfiki tłumaczenia.

Kiedy postawić na wierność?

Wierność tłumaczenia jest jego dosłownością: tłumaczę zdanie po zdaniu i precyzyjnie przekładam to, co mogę, z języka oryginalnego na język docelowy.
Wierność wymagana jest przede wszystkim w tłumaczeniach:

  • medycznych,
  • technicznych,
  • prawniczych,
  • ekonomicznych,
  • instrukcjach obsługi i specyfikacjach.

Wierność jest pewnym rodzajem konkretu, nieprzekłamanego, bez udziwnień i zbędnych ozdób. Dlatego, tak bardzo potrzebna jest we wszelkich przekładach specjalistycznych oraz tłumaczeniach tekstów z dziedzin ścisłych.

Kiedy postawić na styl?

Styl musi być domeną każdego dobrego tłumaczenia. Powinien być odwzorowaniem myśli autora oryginału. Często jednak styl przewyższa wierność tekstu właściwego. Ma to miejsce przede wszystkim w tłumaczeniach literackich, które są specyficznym przykładem tłumaczeń. Możemy się tu pokusić o większą dowolność, ale bez przesady. Pamiętajmy o tym, że w literaturze styl jest dźwignią artyzmu.

Podobno dosłowność zabija dobre tłumaczenie literackie. Dlatego, jeżeli jesteś translatorem literackim, możesz pozwolić sobie na dozowanie kreatywności, która nie wychodzi poza ramy intencji autora tekstu oryginalnego.

„Tłumaczeniem chcę dodać rangi oryginałowi”

Czasami tekst oryginalny jest naprawdę kiepski, nie tylko stylistycznie, ale i merytorycznie. Poczucie estetyki nakazuje nam poprawić pewne błędy i upiększyć oryginał. W zależności od rodzaju tłumaczenia, warto zastanowić się nad tego typu zabiegami, a każdą wątpliwość rozstrzygać z klientem.

ZAUFAJ TRANSLATORSKIEJ INTUICJI!

To nieco trywialna, ale najbardziej praktyczna porada, jeżeli chcemy dokonać wyboru pomiędzy tym, co w tłumaczeniu piękne i wierne. Praktyka tłumaczeniowa wskazuje, że często wybieramy mniejsze zło – stylistyka kosztem wierność, albo wierność kosztem stylistyki. Tego typu zabiegi warto konsultować bezpośrednio ze zleceniodawcą. Lepiej zrobić to od razu niż narażać się na dodatkową pracę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *