Praca tłumaczy filmowych i redaktorów tłumaczeń

Jak często irytowaliście się w kinie, kiedy znając oryginalny język filmu, w napisach czytaliście coś, co zupełnie nie pasowało do sensu kwestii wygłaszanych przez aktorów? Dobre tłumaczenie filmów wymaga naprawdę porządnie rozwiniętej umiejętności wczuwania się w sytuacje, konteksty i niuanse – inaczej reakcja publiczności może być diametralnie inna, niż w zamyśle reżysera. A to właśnie ten efekt, przekazanie intencji zawartej w dialogu, scenie, filmie, jest celem nadrzędnym.

Kontekst, znaczenie, sens, są ważniejsze niż dokładna treść

Każdy profesjonalny tłumacz doskonale wie, że nie wystarczy dobra znajomość obcego języka, aby móc zabierać się od razu do pracy przy przekładach. Choć sprawdzenie znaczenia słów jest obecnie banalnie proste, a słowniki są ogólnodostępne, w tłumaczeniu filmów chodzi o coś znacznie więcej.

Bardzo ważna jest nie tylko dosłowna, ale przede wszystkim kontekstowa, a tym samym szczegółowa znajomość języka w różnych jego wydaniach i sposób używania go przez całkiem odmienne grupy osób. Można powiedzieć, że tłumacz jest w tym przypadku rzemieślnikiem, którego zadaniem jest jak najlepsze przekazanie tego, co autor oryginału miał na myśli. Jeżeli tekst filmu będzie tłumaczony w oderwaniu od kontekstów, a jedynie ściśle według zasad słownikowych, szybko okaże się, że nie ma się on nijak do fabuły.

Zrozumienie przesłania i wpasowanie się w przedstawione sytuacje

Tłumacz, jeszcze przed zabraniem się do pracy, powinien przeanalizować osobowości głównych bohaterów filmu. Komunikat przez nie przekazywany bowiem to nie tylko to, co jest wypowiedziane, ale także mowa ciała, zachowanie, styl ubioru, zindywidualizowanie języka postaci. Inaczej będzie mówił syn o swojej matce, a inaczej mąż o swojej kochance – mimo, że mogą używać podobnych słów i zwrotów. Tylko solidne poznanie postaci oraz dopasowanie w tłumaczeniu ich języka do jej osobowości, pozwala odbiorcy w pełni zrozumieć oglądany film.

Ważne jest też stosowanie się do kilku sprawdzonych zasad:

  • Skracanie – większość znanych i doświadczonych tłumaczy filmów jednoznacznie wskazuje, że dobre tłumaczenie z języka angielskiego, włoskiego, francuskiego czy hiszpańskiego na polski, musi być krótkie. Powinno mieć nawet dwukrotnie mniejszą objętość, niż treść oryginalna.
  • Rytm wyświetlania napisów w stosunku do akcji – jest to bardzo ważny aspekt przekładów filmowych. Tłumacz musi wiedzieć, jak poszczególne sceny będą rozgrywane w stosunku do pojawiających się napisów. Pozwala to z jednej strony dostosować treść przekładu do sceny, a z drugiej strony ułatwia odczytanie tekstu odbiorcy.
  • Dobra lista dialogowa – kolejny bardzo ważny element tłumaczenia. Dobra lista dialogowa zawiera didaskalia, wyjaśnianie slangu, gier językowych i wszelkich kwestii, jakie padają na ekranie. Im jest lepsza, tym tłumacz jest bardziej świadomy tego, co tłumaczy i jak ma to poprawnie przełożyć.

Na koniec: pokora i cierpliwość to cechy przydatne niemal w każdym zawodzie, a szczególnie ważne podczas tłumaczenia filmów. Tłumacz musi zdawać sobie sprawę, że na pewne stany faktyczne nie ma żadnego wpływu i jego zadaniem jest przekazanie intencji autora, niezależnie od tego, jak sam „widziałby” temat. Cierpliwość natomiast to także umiejętność systematycznego tłumaczenia, bez względu na trudności natury formalnej czy technicznej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *