Specyfika tłumaczeń technicznych – dlaczego są trudne?

Dziś pod lupę weźmiemy tłumaczenia techniczne, które niestety mogą być dla wielu tłumaczy swoistym polem minowym. Translacja tekstów technicznych nie należy do prostych, konieczność utrzymania prawidłowej wymowy autora, wiąże się nie tylko z koniecznością posiadania przez tłumacza rozległej wiedzy językowej, ale także właściwego zestawu umiejętności, który pozwoliłby prawidłowo przetłumaczyć tekst.
Profesjonalne przetłumaczenie dokumentów technicznych jest bardzo ważne, ponieważ dzięki niemu klient zyskuje możliwość odpowiedniego zapoznania się z danymi dokumentami, które np. musi podpisać. Nie ulega zatem wątpliwości, że tłumaczenia techniczne są niezbędne, a specjaliści parający się tego rodzaju translacjami są na wagę złota.
Tłumaczenia techniczne realizowane są w całości, co powala na spójny i poprawny przekład. Na tego rodzaju dokumenty składają się różnego rodzaju rysunki, opatrzone odpowiednimi opisami.  Zaliczają się także do nich obliczenia konstrukcyjne, a także harmonogramy prac, które muszą być wykonane w określonym terminie.
Aby dołączyć do szeregów tłumaczy technicznych, potrzeba zdecydowanie więcej, niż tylko znajomość języka na właściwym poziomie. Konieczne jest tu zrozumienie i zagłębienie się niekiedy w bardzo skomplikowane i złożone techniczne zagadnienia, będące przedmiotem czasopisma, broszury, przewodnika lub dokumentu technicznego, który tłumacz musi przetłumaczyć.
Wiele renomowanych biur tłumaczeń, zatrudnia w tym celu ekspertów z danej branży doskonale znających dany język obcy. Czy jest to potrzebne? W wielu przypadkach, zaangażowanie tego rodzaju specjalistów jest nieocenione, ponieważ translacja tekstów o tematyce technicznej w żadnym wypadku nie stanowi kopii określonych informacji w innym języku.
Praca tłumacza technicznego wymaga bowiem pełnego zrozumienia specyficznych terminologii i wiedzy ogólnej, dotyczącej przedmiotu dokumentu, a wszystko po to aby dane tłumaczenie było w 100 % dokładne.
Osoby specjalizujące się w tłumaczeniach technicznych muszą wykazać się nie tylko znakomitą znajomością branży i terminologii, ale także swoistą dociekliwością, która pozwoli na uniknięcie wielu pułapek, jak niosą ze sobą tego rodzaju translacje. Co decyduje o specyfice i trudnościach jakie wiążą się z translacjami technicznymi? Poznajmy kilka z nich.
Język rozwija się szybciej od branżowych wydawnictw
Oczywistą rzeczą jest, że w XXI wieku technika rozwija się w zastraszającym tempie, a wraz z nią nowa terminologia. W takim wypadku wszelkie branżowe opracowania, usprawniające pracę tłumaczy w naturalny sposób ukazują się zdecydowanie później. A zatem istnieje duże prawdopodobieństwo, że tłumacz napotka na termin, którego nie znajdzie w branżowym słowniku. W tym celu aby zrozumieć specyfikę danego terminu konieczne jest poświęcenie zdecydowanie więcej czasu na analizę naukowych opracowań, traktujących na ten temat.
Sztywne trzymanie się tekstu
O ile w przypadku standardowych tłumaczeń, osoba dokonująca przekładu zyskuje określone pole do twórczego przekładu tekstu, to w przypadku tłumaczeń technicznych, pole manewru jest już bardzo ograniczone. Tłumaczenia techniczne wymagają od tłumacza olbrzymiej dyscypliny, aby trzymać się z góry narzuconej konwencji, nie może być tu mowy o jakichkolwiek upiększeniach, czy własnej inicjatywie, ponieważ może to wiązać się z poważnymi konsekwencjami i to nie tylko ze względu na merytoryczny dysonować, który może zostać wprowadzony. To jeden z najtrudniejszych elementów tej pracy. Tłumaczenia techniczne muszą być rzeczowe, a dokonująca przekładu osoba w 100 % pewna, że dany tekst jest w 100 % zgodny ze słowami autora.
Język
Choć z zewnątrz może się wydawać, że kultura ma niewiele wspólnego z nauką, to gdy przyjrzymy się bliżej tekstom technicznym, możemy dojść do wniosku, że zawarta w nich terminologia techniczna stanowi maksymalnie 10 %. Co składa się w takim razie na pozostałą część tekstu?
Pozostała część tekstu to prostu „zwykły język”, jakim operuje autor, a to oznacza, że tłumacz techniczny dokonując translacji musi mieć świadomość, istniejących stylów pisania, a także określonych zwrotów i idiomów, które mogą się pojawić w tekście, a które muszą zostać także przetłumaczone. Świadczy to o tym, że specjalista z danej branży niekoniecznie może sobie poradzić z translacją danego tekstu technicznego.
Kilka praktycznych wskazówek dla tłumaczy technicznych
O tym, że tłumaczenia techniczne nie należą do prostych już wiemy. Czas na porady, dla samych zainteresowanych. Poniżej znajdziecie kilka praktycznych wskazówek, o których koniecznie powinni pamiętać tłumacze techniczni.

  • Dobrze podczas wykonywania tłumaczenia starać się tworzyć krótkie zdania, które w przypadku tłumaczeń technicznych są zdecydowanie lepsze. Należy przede wszystkim pamiętać, że tłumaczenia te charakteryzują się przewagą funkcji informacyjnej nad innymi funkcjami. Tłumacze powinni, więc starać się stosować krótkie zdania pojedyncze, lub złożone, a unikać tworzenia wielokrotnie złożonych form.
  • Tłumacz powinien starać się pisać to co chce wyrazić, jednak pamiętając aby owa myśl była zawsze zrozumiała dla odbiorcy, do którego trafi dany tekst. Trzeba się tu niejako kierować intuicją, decydując, co dla czytelnika będzie zrozumiałe, a co może wprowadzić swoisty informacyjny dysonans. W sytuacji pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości należy koniecznie sprawdzić, czy dane wyrażenie pojawia się we współczesnych tekstach, słownikach czy internecie.
  • Trzeba, więc wyrobić sobie nawyk sprawdzania rzeczywistego użycia danego zwrotu w tekstach,które zostały już przez kogoś napisane.
  • Redagując tekst tłumacz powinien zawsze skupić się na odbiorcy, kładąc nacisk na spójność kodu językowego. Stosowanie nowych znaczeń, czy zwrotów językowych jest absolutnie wykluczone, ponieważ tłumacz techniczny to nie literat, czy poeta.
  • Konieczne jest także wyrobienie sobie nawyku sczytywania gotowego tekstu. Nawet gdy tłumacz nie dysponuje czasem na sczytanie tekstu, dobrze sczytać translację po odczekaniu kilku dni i nabraniu w pewnym sensie dystansu.
  • W przypadku znalezienia podczas sczytywania jakichkolwiek pomyłek, bądź fragmentów budzących wątpliwość, konieczne jest zastosowanie poprawek.
  • Dokonując przekładu lepiej unikać wyrazów obcych. Jeśli istnieje tylko możliwość zastosowania odpowiednika danego słowa to oczywiście należy go zastosować.
  • Tłumacz powinien także starać się łączyć zdania, stosując zarówno połączenia logiczne, jak i formalne. Powinno to odbywać się w taki sposób, aby odbiorca zyskał możliwość poruszania się po słowach tłumacza jak po śladach. Zastosowanie prawidłowych połączeń sprawi, że odbiorca komunikatu będzie w stanie zrozumieć nie tylko pojedyncze zdania, ale także dostrzeże w tekście pewną logikę ciągu myśli.

Jaki z tego wniosek? Idealny kandydat na tłumacza technicznego powinien dysponować właściwą dla tej branży kombinacją odpowiedniego poziomu języka, a także specjalistycznej wiedzy, która pozwala na dokonanie satysfakcjonującej klienta translacji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *