Dlaczego tłumaczenie na język ojczysty jest łatwiejsze niż na obcy?

Nie tylko sami tłumacze, ale także osoby na co dzień posługujące się językiem obcym, na przykład w pracy, zgodnie twierdzą, że przekład na mowę ojczystą jest znacznie łatwiejszy, niż w odwrotną stronę. Czy jest to jedynie stereotyp? Okazuje się, że nie. Przeprowadzone analizy wykazały, że rzeczywiście tak właśnie jest. I są ku temu bardzo konkretne powody.

Czemu łatwiej jest tłumaczyć tekst na język ojczysty niż z niego?

Chociaż rodzimy język opanowujemy systematycznie od wczesnego dzieciństwa, niewiele osób rzeczywiście zna go na poziomie akademickim, razem z rozmaitymi niuansami stylistycznymi i gramatycznymi. Mimo to zawsze będzie on nam bliższy, niż dowolny inny, którego zaczęliśmy się uczyć znacznie później i długo nie był dla nas naturalnym sposobem komunikacji.

  • w języku ojczystym znamy zdecydowanie więcej słów i typowych sposobów ich używania, łatwiej jest nam więc dopasować je do potrzeb przekładu;
  • doskonale rozumiemy konteksty kulturowe, a więc patrzymy na treść podobnie, jak grupa jego docelowych odbiorców;
  • bardziej świadomie potrafimy moderować sens i kształt tego, co chcemy napisać;
  • łatwiej jest nam odnaleźć synonimy, bez problemu posługujemy się składnią i rozmaitymi formami gramatycznymi.

Wszystko to jest oczywiście po pewnym czasie do opanowania także w języku obcym, ojczysty ma jednak tą przewagę, że znamy go „od zawsze” i mieliśmy więcej czasu na jego „ćwiczenie”.

Nawet skomplikowany tekst napisany w języku ojczystym jest bardziej naturalny

Kolejnym powodem, dla którego łatwiej jest tłumaczyć z języka obcego na polski jet to, że intuicyjnie oceniamy prawdopodobne reakcje i sposób myślenia odbiorcy. Bez większych problemów potrafimy więc stylizować wypowiedź – na przykład na mowę dziecka albo osoby w określonym stanie emocjonalnym (zdenerwowanej, podekscytowanej, itp.). W odwrotną stronę jest to bardzo trudne do realizacji.

Jeszcze trudniejsze jest ustne tłumaczenie z polskiego na język obcy „na gorąco”. Bezpośrednie przekładanie zdanie po zdaniu tego, co usłyszeliśmy, wymaga ponadprzeciętnych umiejętności i bardzo dużego doświadczenia.

Badacze także potwierdzają tę tezę

Przekładoznawcy również opowiadają się jednoznacznie za tezą, że bardziej udane – z naturalnych przyczyn – jest zawsze tłumaczenie z języka obcego na ojczysty. Co więcej, duża część teoretyków przekładu uważała, że jest to wręcz jedyny słuszny kierunek.

Najważniejszym chyba aspektem jest tutaj pewność siebie, jaką daje nam używanie rodzimej mowy. W końcu ryzyko, że popełnimy znaczące błędy stylistyczne, źle ocenimy znaczenie wyrazu w danym kontekście, czy nieprawidłowo osadzimy treść w realiach kulturowych, jest raczej niewielkie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *