Meandry języka polskiego, czyli o błędach, z których nie zdajemy sobie sprawy

Wydawałoby się, że najmniej problemów każdemu tłumaczowi sprawia polska ortografia. Tłumacz zastanawia się przecież nad pisownią języka który tłumaczy, a polską ortografię ma zakodowaną.

Niekoniecznie tak jest… Analiza różnego rodzaju tłumaczeń, jednoznacznie wskazuje, że tłumacze mają problemy z prawidłowym stosowaniem wielkich liter. I nie chodzi tutaj o imiona, nazwiska czy nazwy państw – pisanie nazw własnych tego typu wielką literą to oczywistość, dla każdego posiadającego elementarną wiedzę z języka polskiego.

Im dalej w las, tym więcej drzew…

Polszczyzna zaskakuje, nie zdajemy sobie sprawy z błędów jakie popełniamy. Dobry tłumacz musi być perfekcjonistą. Bezbłędność musi się wyrażać, zarówno na polu używania języka polskiego, jak i obcego.

  • Wielką literą piszemy nazwy osób, które istnieją lub istniały, a także nazwy postaci fikcyjnych, np. z bajek: Śpiąca Królewna czy legend: Smok Wawelski.
  • Przydomki i przezwiska ludzi zawsze piszemy wielką literą. Co więcej, jeżeli przydomek ma formę wyrażenia przyimkowego, to każdy rzeczownik, który tworzy to wyrażenie piszemy wielką literą, a przyimek małą, np. Jan bez Ziemi.
  • Nazwy mieszkańców części świata piszemy z wielkiej litery, np. Amerykanin, ale nazwy mieszkańców miast, wsi czy osiedli piszemy małą literą! Np. warszawianka, paryżanin.
  • Nazwy członków narodu piszemy z wielkiej litery, np. Żyd, Murzyn (człowiek rasy czarnej), ale żyd, jako wyznawca judaizmu, piszemy już małą literą, tak samo jak murzyn, w kontekście kogoś, kto wykonuje pracę za inną osobę.
  • Nazwy mieszkańców poszczególnych terenów geograficznych piszemy z wielkiej litery, np. Pomorzanin.
  • Pełne nazwy świąt i dni świątecznych, a nie ich nazwy opisowe, piszemy wielką literą. O ile nie ma problemu z pisownią nazwy – Boże Narodzenie, o tyle z nazwą: Zielone Świątki czy Środa Popielcowa są już trudności.
  • Nazwy tytułów gazet, czasopism, co do zasady piszemy zawsze z wielkiej litery! Wielka litera dotyczy każdej z części mowy, które tworzą tytuł, poza przyimkami i spójnikami, które występują wewnątrz tych nazw, np. Wiedza i Życie, Listy z Teatru.
  • Nazwy indywidualne urzędów, instytucji, co do zasady piszemy z wielkiej litery, np. Sejm, Urząd Skarbowy, Izba Lordów. Ale, jeżeli wyrazy te użyte są jako wyrazy pospolite, piszemy je z małej litery, np. To już kolejny sejm zajmujący się podwyżką podatku.

Język polski skrywa wiele tajemnic, zarówno przed przeciętnym użytkownikiem języka, jak i przed osobami posiadającymi wykształcenie filologiczne. Tylu zasad, ile funkcjonuje w języku polskim, nie da się spamiętać. W samym słowniku zajmują kilkadziesiąt stron. Zasada jest jedna i niezmienna od lat: jeżeli masz wątpliwości, zajrzyj do słownika! To on jest skarbnicą polonistycznej wiedzy, z której powinniśmy korzystać.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *