Popularne problemy z przedrostkami

Popularne problemy z przedrostkami

Polacy robią nagminne błędy w pisowni przedrostków z różnymi częściami mowy. Bardzo często także i media kreują niepoprawne zasady – mamy problemy między innymi z przedrostkami: „mini”, „ekstra”, „maksi”, „super”. Pomysłowość i fantazja, z jaką są one stosowane, nie znają granic; można spotkać się zarówno z zapisem „ekstracena”, jak i „ekstra cena” czy nawet „ekstra-cena”. Tutaj na pewno warto jest sobie przypomnieć, jak powinna wyglądać poprawna forma.

Ogólne zasady pisowni z przedrostkami

W języku polskim przedrostki, zarówno rodzime, jak i obce, z wyrazami pospolitymi piszemy łącznie!

Warto zakodować sobie poprawną pisownię zwłaszcza kilku najczęściej używanych połączeń wyrazów pospolitych z przedrostkami:

  • antynikotynowy;
  • hiperpoprawność;
  • eksmąż (uwaga! – łączna pisownia z przedrostkiem „eks” została niedawno wprowadzona przez Komisję Kultury Języka);
  • maksisukienka;
  • ekstracena;
  • superczujny;
  • okołosłoneczny;
  • pseudopolityczny;
  • postkomunistyczny;
  • miniporadnik;
  • midispódnica.

Trzeba przy tym jednak pamiętać, że jeżeli do przedrostka chcemy dołączyć nazwę własną, narodowości czy państwa, używamy łącznika. Poprawnym zapisem będzie tu więc:

  • anty-Mickiewicz;
  • eks-Polak;
  • post-Niemcy;
  • pseudo-Murzyn.

Zapewne właśnie z tej różnicy między łączną pisownią przedrostków z wyrazami pospolitymi, a używaniem łącznika w połączeniach takich, jak powyżej, biorą się później dziwne konstrukcje typu „ekstra-cena” (która, oczywiście, nie jest poprawna).

Problematyczny przedrostek „około”

W przypadku pisowni słowa „około”, bardzo ważne jest odróżnienie jego dwóch znaczeń:

  • przedrostek „około” w znaczeniu „w pobliżu czegoś”, na przykład „okołoziemski” – pisownia łączna;
  • partykuła „około”, oznaczająca „w przybliżeniu”, „mniej więcej”, na przykład „około godziny czwartej” – pisownia rozdzielna.

Uwaga! Nie ufaj edytorowi tekstu!

Większość edytorów tekstu wyrazy napisane jak powyżej podkreśla na czerwono, sugerując tym samym błąd ortograficzny. Czasami jednak „niezawodny” zwykle komputer także się myli.

Wyrażenia zaimkowe

Zaimek i występująca po nim cześć mowy to wyrażenie zaimkowe. Wydawać się może, że z tak prostą konstrukcją nie mamy problemów, ale niestety tak nie jest. Z jednej strony, mylące może być błędne używanie pisowni wyrażeń zaimkowych w gazetach czy w Internecie. Z drugiej natomiast, często używany przez nas edytor tekstu sugeruje nam błędne rozwiązania.

Co do zasady, połączenie zaimka i następującej po nim części mowy piszemy rozdzielnie: co tydzień, co wieczór, co chwila, co najmniej, czym prędzej, co za charakter, tym gorzej.

Odstępstwem od powyższej reguły jest łączna pisownia wyrażeń zaimkowych, które są zrostami i złożeniami: coroczny, codzienny, coraz, tymczasem.

Ważne!

W przypadku wyrazów, nad których łączną lub rozdzielną pisownią musimy się zastanowić, lepiej jest zaufać słownikowi, a nie automatycznej korekcie pisowni w edytorach tekstu. Te ostatnie są nadal dalekie od doskonałości.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *