Tłumaczenie języków niefleksyjnych

Jeden z najbardziej podstawowych podziałów języków, uwzględnia podział, ze względu na możliwości odmiany rzeczowników i przymiotników w języku. Tym samym wyróżniamy języki fleksyjne i niefleksyjne.

Fleksja, czyli odmiana wyrazów, to jeden z największych problemów obcokrajowców, którzy uczą się języka polskiego, zwłaszcza tych, dla których odmiana przymiotników jest czymś nienaturalnym. Stąd Polakom łatwo jest nauczyć się chociażby języka angielskiego. My rozpatrzymy ten problem z punktu widzenia tłumacza.

Tłumacząc tekst z języka niefleksyjnego, zawierający nazwy własne, pamiętajmy o tym, że polskie normy ortograficzne, nakazują odmieniać te nazwy zgodnie z regułami, jakie rządzą fleksją polską. Warto zaznaczyć, że dla Polaka jest to kwestia naturalna i nie nastręcza dużych trudności.

Odwróćmy jednak sytuację.

Tłumacz przekłada tekst języka niefleksyjnego na język polski, tym samym staje przed interpretacyjnym problemem: zdanie może mieć wiele różnych znaczeń, w zależności od tego, jaki polski przypadek zostanie przyporządkowany konkretnemu rzeczownikowi. To sytuacja osobliwa, wymagająca przede wszystkim posiadania bogatego warsztatu tłumaczeniowego oraz strategii obchodzenia się z tekstem.

Tłumacz języka angielskiego, z takim problemem, spotyka się przy niemalże każdym tekście. Co więcej, może mieć problem z oznaczeniem płci, ponieważ z gramatyki i kontekstu nie zawsze da się to wywnioskować. Jest to pułapka języka niefleksyjnego. Łatwiej jest się go nauczyć w celach prywatnych, gorzej plastycznie go stosować na wszystkich polach eksploatacji językowej.

Analizując strategie działania tłumaczy języków niefleksyjnych, można przytoczyć kilka uwag i rad, mających typowo praktyczne zastosowanie. Poniższe rady są przede wszystkim adresowane do tłumaczy początkujących:

  • ucząc się czasowników, zawsze zwracaj uwagę na to, z jaką częścią mowy i zdania najczęściej się łączą. Jeżeli nie jesteś w stanie zapamiętać właściwości podstawowych czasowników, zaznaczaj je sobie w słowniku;
  • czasami odniesienie się do kontekstu pomaga nam wyszukać prawidłowe znaczenie zwrotu czy wyrazu. Uwaga, właściwy kontekst może znajdować się, nie tylko w zdaniu poprzednim, ale nawet kilkadziesiąt zdań dalej;
  • tłumacząc tekst, miejmy świadomość sytuacji komunikacyjnej i ról, jakie odgrywają w niej poszczególne osoby.

Zawsze starajmy się odpowiednio dopasować końcówki fleksyjne. Pamiętajmy, że kontekst, niezbędny do właściwego przetłumaczenia konkretnych części mowy, może znajdować się nawet wiele zdań dalej. Jeżeli nie jesteśmy czegoś do końca pewni, lepiej zapytajmy bardziej doświadczonego tłumacza.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *