Korpusy językowe w pracy tłumacza: co trzeba o nich wiedzieć?

Elektroniczny korpus językowy jest dla tłumacza bardzo pożytecznym narzędziem. Pozwala uzyskać informacje na temat typowego użycia konkretnego słowa w obrębie danego języka, jest więc doskonałym sposobem pozwalającym na lepsze poznanie obcej mowy. Skorzystać może z niego zarówno zawodowiec w ramach swojej pracy, jak i laik, chcący jedynie rozwinąć swoje umiejętności.

Program konkordancji i korpus językowy

Korpusy językowe wydawane są w postaci elektronicznej i stanowią zdecydowanie najdokładniejsze zbiory wyrazów danego języka. Mogą być zestawami ogólnymi albo specjalistycznymi, obejmującymi słownictwo tylko z wybranego zakresu (np. w ramach typowego dla danego kraju stylu prasowego). Korpusy może też tworzyć sam tłumacz, na przykład na potrzeby najczęściej przewijającego się w zleceniach tematu i dziedziny przekładów w jego praktyce.

Tworzenie zestawień słów kluczowych w kontekście to jedno z głównych zadań programów konkordacyjnych, potrzebnych do obsługi korpusu językowego. Konkordancja pozwala określić pewne wzorce leksykalne, występujące w najbardziej popularnym formacie KWiC. Słowo kluczowe obiera w nim pozycję centralną, z kontekstem rozpisanym w prawo i w lewo. Możliwe jest dzięki temu dostosowanie sposobu użycia danego wyrazu do konkretnych potrzeb projektu.

Reprezentatywny zasób słów w korpusie językowym

Każdy korpus językowy korzysta z określonego zasobu słów, jak najbardziej reprezentatywnego dla wybranego zakresu – tak samo, jeśli chodzi o zbiory ogólne, dotyczące mowy potocznej, jak i specjalistyczne.

Co tworzy zasób słów w korpusie językowym?

  • teksty pisane – literackie, publicystyczne, książki, materiały nieopublikowane, czasopisma;
  • teksty mówione – na przykład nagrania w formie transkrypcji.

Nagrania wykorzystywane w korpusach językowych to najczęściej zapis słownictwa czterech grup ekonomiczno-społecznych. Najważniejsze jest tutaj zróżnicowanie regionalne i kulturowe, dzięki któremu uzyskujemy najlepszą efektywność wyszukiwania określonego kontekstu wyrazu.

Aby uzyskać jak największą reprezentatywność, w zasobach słów znajdują się zarówno wyrazy będące elementem stylu potocznego, jak i formalnego. Dzięki temu korpusy językowe pozwalają na rozwiązywanie problemów natury gramatycznej, stylistycznej czy leksykalnej w wybranym zakresie tematycznym. To właśnie reprezentatywna baza umożliwia sprawne wyszukiwanie wszelkiego rodzaju słownictwa potrzebnego w toku nauki lub pracy.

Jak korzystać z oprogramowania tego typu?

Najważniejszą funkcją każdego korpusu językowego jest wyszukiwanie pojedynczych wyrazów – szybko, sprawnie, bez wertowania kolejnych stron papierowego słownika. Po wybraniu konkretnego słowa otrzymuje się błyskawicznie szereg linii konkordacyjnych, które pozwalają na znalezienie odpowiedniego kontekstu dla tłumaczonego dokumentu.

Tym sposobem można sprawdzić poprawność tłumaczenia lub zorientować się, czy w wybranym kontekście dany wyraz jest prawidłowo użyty względem codziennego, standardowego sposobu mówienia i pisania osób, dla których jest to język rodzimy.

Korpus językowy jest więc kolejnym narzędziem pracy tłumacza, które znacznie przyspiesza nie tylko tempo pracy, ale jednocześnie podnosi jakość oraz poprawia naturalność przekładu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *