Czy tłumaczenie jest aktem komunikacji językowej?

31 października 2011

Czy tłumaczenie jest aktem komunikacji językowej? W literaturze branżowej funkcjonuje opinia, że tłumaczenie jest tak naprawdę specyficznym rodzajem komunikacji. Przekład jako pośredniczenie w wymianie informacji, stanowi w związku z tym bardzo ważny element relacji nawiązywanej między nadawcą i odbiorcą, autorem a czytelnikiem. Bardzo ważne jest, żeby tłumacz miał pełną świadomość tego faktu, wyznacza on bowiem jego główną rolę w procesie komunikacji międzynarodowej. Dziś odpowiadamy na pytanie: akt komunikacji – co to jest?

Akt komunikacji językowej: Wspólnota językowa i komunikacyjna

Akt komunikacji – co to jest? Najprościej i zarazem inaczej mówiąc, to akt mowy. Innymi słowy próbując możliwie najbardziej zwięźle odpowiadając na pytanie, co to jest akt komunikacji należy powiedzieć, że jest to wykorzystanie określonego wypowiedzenia przez danego użytkownika w ściśle określonej sytuacji komunikacyjnej.

Bez względu na dziedzinę, przekazanie każdego komunikatu stanowi nawiązanie konkretnej relacji między jego nadawcą i odbiorcą.

Podobnie jest w przypadku tłumaczenia: osoba wypowiadająca konkretną informację, ma pewien cel i intencję – i oczekuje odpowiedniej reakcji odbiorcy.

Żeby jednak ten cel mógł zostać zrealizowany, rozmówcy posługują się zwykle zarówno komunikatami werbalnymi, jak i mową ciała i mimiką. Starają się go więc dostosować do sytuacji, ale też swoich wzajemnych wyobrażeń i oczekiwań.

Czytaj również:

Schemat aktu komunikacji

Schemat komunikacji językowej wygląda w następujący sposób:

NADAWCA → CEL → ODBIORCA → REAKCJA

Schemat aktu komunikacji:

NADAWCA (CEL) + ODBIORCA (REAKCJA) = TOŻSAMOŚĆ WSPÓLNOTY KOMUNIKACYJNEJ

Jak więc widzimy, akt komunikacji językowej musi mieć nadawcę i odbiorcę.

Najważniejsze jest to, że aby mówić o pojęciu wspólnoty komunikacyjnej, jej uczestnicy nie muszą należeć do tej samej grupy językowej. Cechą, która ich łączy, może być równie dobrze ten sam obszar kulturowy, wykonywany zawód, przedział wiekowy czy pochodzenie regionalne.

Akt komunikacji językowej – schemat: W tym temacie zwróć uwagę na pewną rzecz, którą doskonale ilustruje sytuacja, w której dwoje ludzi, choć rozmawia miedzy sobą tym samym i znanym nam językiem, mówi w taki sposób, że jest to dla nas kompletnie niezrozumiałe. Rozumiemy znaczenie poszczególnych słów, nie potrafimy jednak odtworzyć pewnych kontekstów i znaczeń. Mimo tego jednak, wszyscy tworzymy wspólnotę komunikacyjną i językową.

Elementy aktu komunikacji: Tłumacz jako ogniwo komunikacji między ludźmi

Jak widać na powyższym przykładzie, każdy komunikat może zawierać zarówno informacje swobodnie zrozumiałe dla wszystkich, jak i rozmaite aluzje czy niedomówienia. Ich znaczenia nie można odnaleźć bezpośrednio w tekście. W tym kontekście mówimy więc o intertekstualności, bardzo ważnej zwłaszcza w tłumaczeniach literackich.

Zauważyć należy, że sam komunikat jest elementem określonej sytuacji, rozmowy, otoczenia. Tworzy on konkretne konteksty i jest nieodłączną częścią procesu porozumiewania się między ludźmi.

Wszystko to pokazuje, że akt komunikacji językowej musi spełnić wiele wymogów, aby doszło do komunikacji.

Model aktu komunikacji: Tłumaczenie specyficznym rodzajem komunikatu językowego

Koncepcje dotyczące tematu akt komunikacji opracowało wielu badaczy. Wśród nich można wymienić np. Karla Buhlera, J.L. Austina czy Romana Jakobsona.

Wymaga od osoby dokonującej przekładu nie tylko analizy samych słów, zdań i akapitów – ale także celów nadawcy oraz reakcji odbiorców. Można więc spokojnie powiedzieć, że tłumaczenie jest swoistym pośrednictwem w komunikacji nadawca – odbiorca w sytuacji, kiedy nie występuje między nimi wspólnota językowa.

Nakłada to odpowiedzialność zawodową związaną zarówno z przekazaniem intencji zleceniodawcy, jak i upewnieniem się co do tego, że odbiorca z kolei otrzyma komunikat o tym samym, jasnym dla niego znaczeniu.

W tym krótkim artykule mamy nadzieję, że wyjaśniliśmy Ci choć trochę, co to jest akt komunikacji /akt komunikacji językowej. A teraz po prostu spożytkuj tą wiedzę!

Podobne artykuły

Co sprawia, że tłumaczenie literackie jest dobre? Przekładoznawstwo

Co sprawia, że tłumaczenie literackie jest dobre?

29 października 2020

Tłumaczenie dzieła literackiego to poważne wyzwanie. Tłumacz musi w taki sposób dostosować tekst do

Co to znaczy twardy orzech do zgryzienia w tłumaczeniu Dla biur tłumaczeń

Ciężki orzech do zgryzienia po angielsku, czyli jak radzić sobie z metaforami w języku obcym

26 lutego 2019

Tłumaczenie jest ryzykownym biznesem, ale tłumaczenie metafor jest jeszcze bardziej „niebezpiecznym” zajęciem. Trzeba tu

Tłumaczenie farmaceutyczne Przekładoznawstwo

Tłumaczenie farmaceutyczne

6 maja 2017

Tłumaczenia medyczne wydają się proste tak długo, jak długo nie zaczniemy się nimi zajmować.

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x