Glosariusz – czym jest i do czego się go używa?

19 maja 2021

Tłumacz używa wszystkich posiadanych narzędzi do tego, aby jak najlepiej przetłumaczyć treść z języka źródłowego na język docelowy. W przekładzie jakość i zadowolenie klienta są oznaką profesjonalizmu. Czasem współpraca wymaga stosowania spójnego i bardzo specjalistycznego słownictwa w tłumaczeniu na np. język polski. W takiej sytuacji bardzo często praktykuje się użycie glosariusza terminów, który dotyczy danego tematu czy dziedziny.

Glosariusz – co to jest?

Pojęcie „glosariusz” w wyjaśnieniu Władysława Kopalińskiego to „słownik /słowniczek wyrazów przestarzałych, trudnych, rzadkich, użytych w dawnym tekście”i. Można spotkać się również z określeniem „glosarium”. Termin ten pochodzi od łacińskiego „glossarium”, które z kolei ma swoje korzenie w greckim „glōssa”, co można przetłumaczyć jako język lub niejasne słowo, które wymaga tłumaczenia. Oprócz wcześniej zaproponowanego wyjaśnienia, glosariusz może być też rozumiany jako wykaz czy zbiór wyrazów. Jest to coś w rodzaju słownika zawierającego wszystkie terminy z danej dziedziny wraz z ich odpowiednikami w języku obcym. Jak nie trudno się domyślić: glosariusze przeznaczone dla tłumacza to coś w rodzaju bazy terminologicznej wraz z tłumaczenia na jeden lub więcej języków. Z narzędziami CAT pomagają i ułatwiają zachować spójność terminologii.

Czytaj również:

Do czego używany jest glosariusz i w jakich przypadkach jest niezbędny?

Słowa dopiero, co powstałe. Wyrazy dwuznaczne. Specjalistyczne terminy z konkretnej dziedziny czy branży. Glosariusze gromadzą takie najważniejsze wyrazy i wyrażenia dla danej dziedziny. Zawsze służą jednemu celowi – są strażnikami spójności terminologicznej w tekście. Kiedy tłumacz czy biuro tłumaczeń pracuje przy bardzo dużym projekcie, wykorzystuje się oprogramowanie. W mniejszych zleceniach glosariusz może mieć postać listy terminów z odpowiednikami w drugim języku. Niezbędny jest w każdej sytuacji, kiedy bardzo ważna jest spójność terminologiczna czy to, aby słownictwo było jasne i zrozumiałe dla osób, które stanowią grupę docelowych odbiorców. Jego użycie jest konieczne tam, gdzie w treści występuje bardzo duże nagromadzenie żargonu branżowego i specjalistycznych słów.

Użycie glosariusza w pracy tłumacza

Na przykład polsko-angielski glosariusz, który oceniony jest jako dobry charakteryzuje się tym, że jest przejrzysty i zwięzły. Pamiętajmy, że glosariusz zawiera tylko specjalistyczne zwroty. To właśnie te rzadkie, nowe czy mogące nastręczyć trudności ekspertowi słowa, pojawiają się w nim. Wyobraźmy sobie, że biuro tłumaczeń ma stworzyć przekład poradnika dla marketingowców. Tekst jest dosłownie nafaszerowany branżowym żargonem i terminologią używaną tylko przez ekspertów w tej branży. Służy właśnie we właściwym przetłumaczeniu słów określających typowe procesy czy zjawiska dla specjalistów z tej branży czy słowa lub wyrażenia, z którymi nie spotkamy się gdzie indziej. W przytoczonym przypadku glosariusz pomaga nie tylko być wiernym, ale i pomóc właściwie oddać treści marketingowe czy reklamowe.

i Władysław Kopaliński, „Słownik Wyrazów Obcych i wyrazów obcojęzycznych z almanachem”, wyd. Świat Książki, Warszawa 2000, hasło „glosariusz /glosarium”, str. 194.

Podobne artykuły

TOP 15 tłumaczek na Dzień Kobiet 2022 1 Artykuły na temat tłumaczeń

TOP 15 tłumaczek na Dzień Kobiet 2022

3 marca 2022

8 marca to Międzynarodowy Dzień Kobiet. Z tej okazji postanowiliśmy przypomnieć o tych, które

Anne z ZIelonych Szczytów Artykuły na temat tłumaczeń

„Anne z Zielonych Szczytów” w tłumaczeniu Anny Bańkowskiej

22 lutego 2022

Stało się coś praktycznie niemożliwego. Tłumaczenie powieści Lucy Maud Montgomery wydanej w 1908 roku

tłumaczenie specjalistyczne cennik Artykuły na temat tłumaczeń

Tłumaczenie specjalistyczne — cennik. Co składa się na kosz takich tłumaczeń?

17 stycznia 2022

Dokumenty prawnicze, publikacja medyczna, książka dotycząca rozwoju osobistego, słownik dla inżynierów – to przykłady

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x