Glosariusz – czym jest i do czego się go używa?

19 maja 2021

Tłumacz używa wszystkich posiadanych narzędzi do tego, aby jak najlepiej przetłumaczyć treść z języka źródłowego na język docelowy. W przekładzie jakość i zadowolenie klienta są oznaką profesjonalizmu. Czasem współpraca wymaga stosowania spójnego i bardzo specjalistycznego słownictwa w tłumaczeniu na np. język polski. W takiej sytuacji bardzo często praktykuje się użycie glosariusza terminów, który dotyczy danego tematu czy dziedziny.

Glosariusz – co to jest?

Pojęcie “glosariusz” w wyjaśnieniu Władysława Kopalińskiego to „słownik /słowniczek wyrazów przestarzałych, trudnych, rzadkich, użytych w dawnym tekście”i. Można spotkać się również z określeniem “glosarium”. Termin ten pochodzi od łacińskiego “glossarium”, które z kolei ma swoje korzenie w greckim “glōssa”, co można przetłumaczyć jako język lub niejasne słowo, które wymaga tłumaczenia. Oprócz wcześniej zaproponowanego wyjaśnienia, glosariusz może być też rozumiany jako wykaz czy zbiór wyrazów. Jest to coś w rodzaju słownika zawierającego wszystkie terminy z danej dziedziny wraz z ich odpowiednikami w języku obcym. Jak nie trudno się domyślić: glosariusze przeznaczone dla tłumacza to coś w rodzaju bazy terminologicznej wraz z tłumaczenia na jeden lub więcej języków. Z narzędziami CAT pomagają i ułatwiają zachować spójność terminologii.

Do czego używany jest glosariusz i w jakich przypadkach jest niezbędny?

Słowa dopiero, co powstałe. Wyrazy dwuznaczne. Specjalistyczne terminy z konkretnej dziedziny czy branży. Glosariusze gromadzą takie najważniejsze wyrazy i wyrażenia dla danej dziedziny. Zawsze służą jednemu celowi – są strażnikami spójności terminologicznej w tekście. Kiedy tłumacz czy biuro tłumaczeń pracuje przy bardzo dużym projekcie, wykorzystuje się oprogramowanie. W mniejszych zleceniach glosariusz może mieć postać listy terminów z odpowiednikami w drugim języku. Niezbędny jest w każdej sytuacji, kiedy bardzo ważna jest spójność terminologiczna czy to, aby słownictwo było jasne i zrozumiałe dla osób, które stanowią grupę docelowych odbiorców. Jego użycie jest konieczne tam, gdzie w treści występuje bardzo duże nagromadzenie żargonu branżowego i specjalistycznych słów.

Użycie glosariusza w pracy tłumacza

Na przykład polsko-angielski glosariusz, który oceniony jest jako dobry charakteryzuje się tym, że jest przejrzysty i zwięzły. Pamiętajmy, że glosariusz zawiera tylko specjalistyczne zwroty. To właśnie te rzadkie, nowe czy mogące nastręczyć trudności ekspertowi słowa, pojawiają się w nim. Wyobraźmy sobie, że biuro tłumaczeń ma stworzyć przekład poradnika dla marketingowców. Tekst jest dosłownie nafaszerowany branżowym żargonem i terminologią używaną tylko przez ekspertów w tej branży. Służy właśnie we właściwym przetłumaczeniu słów określających typowe procesy czy zjawiska dla specjalistów z tej branży czy słowa lub wyrażenia, z którymi nie spotkamy się gdzie indziej. W przytoczonym przypadku glosariusz pomaga nie tylko być wiernym, ale i pomóc właściwie oddać treści marketingowe czy reklamowe.

i Władysław Kopaliński, „Słownik Wyrazów Obcych i wyrazów obcojęzycznych z almanachem”, wyd. Świat Książki, Warszawa 2000, hasło „glosariusz /glosarium”, str. 194.

Podobne artykuły

Ciekawe, dziwne i śmieszne tłumaczenia tytułów filmów 1 Artykuły na temat tłumaczeń

Ciekawe, dziwne i śmieszne tłumaczenia tytułów filmów

20 września 2021

Wzbudzają wiele emocji, czasem śmiech, a czasem zażenowanie. Mowa o tłumaczeniach tytułów filmów. Wydaje

tłumaczenie dokumentów samochodowych Artykuły na temat tłumaczeń

Ile kosztuje tłumaczenie dokumentów samochodowych?

19 maja 2021

Sprowadzając samochód z zagranicy, trzeba się liczyć, iż należy przetłumaczyć dołączoną do niego dokumentacje.

Ile kosztuje tłumaczenie na angielski Artykuły na temat tłumaczeń

Ile kosztuje tłumaczenie na angielski i co wpływa na jego cenę?

19 maja 2021

Tłumaczenia w języku angielskim to bez wątpienia jedne z najpopularniejszych tłumaczeń językowych. Zapotrzebowanie na

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x