Wszystkie wpisy

Przekład literacki na potrzeby teatru
Przekładoznawstwo

Przekład literacki na potrzeby teatru

Teatr jest jedną z najbardziej wymagających dziedzin sztuki ? operuje zarówno słowem jak i obrazem, dlatego dostosowanie przekładu do potrzeb teatru bywa zadaniem bardzo trudnym, którego podejmować się mogą wyłącznie doświadczeni tłumacze, będący miłośnikami literatury. Literatury bowiem nie da się przetłumaczyć automatycznie… Przekład literacki: Ciężki orzech do zgryzienia Przekłady literackie na potrzeby teatru bardzo często zmieniają kod literacki, konwencję literacką jaka zastosowana była w oryginale. Bardzo dużo trudności na tej podstawie, sprawia przede wszystkim

Przeczytaj
Ekwiwalencja dynamiczna w przekładzie
Przekładoznawstwo

Ekwiwalencja dynamiczna w przekładzie – czym się różni od formalnej?

Ekwiwalencja dynamiczna w przekładzie – czym się różni od formalnej? Kiedy tłumacz stosuje ekwiwalencję formalną, jego priorytetem jest jak najdokładniejszy przekład treści oryginału. Natomiast w przypadku ukierunkowania na ekwiwalencję dynamiczną, uwaga skupiona nie jest bezpośrednio na samym komunikacie źródłowym, ale przede wszystkim na reakcji odbiorcy. Ekwiwalencja dynamiczna: Przekład ED to komunikat, który musi mieć sens i cel Piotr Bukowski i Magda Heydel w książce „Współczesne teorie przekładu” bardzo trafnie ujmują temat stosowania ekwiwalencji dynamicznej.

Przeczytaj
Przekładoznawstwo

Czy istnieje konkretny przepis na dobre tłumaczenie?

Dokładnej metody na to, jak wykonać naprawdę dobry przekład, tłumacze poszukują już od starożytności. Niestety, przypomina to nieco zabiegi średniowiecznych alchemików – i tak jak one, raczej nigdy nie zostanie zwieńczone sukcesem. Każdy profesjonalista ma bowiem swoje własne metody pracy, dające u niego najlepsze efekty – niekoniecznie jednak odpowiednie dla jego kolegów „po fachu”. Dobre tłumaczenie: doświadczenie to nie wszystko Nawet najbardziej doświadczonemu tłumaczowi zdarza się, że stosowana przez niego metoda jest niekompletna, nie

Przeczytaj
Tłumacz: ambasador literatury
Przekładoznawstwo

Tłumacz: ambasador literatury

Rola tłumacza nigdy nie ogranicza się tylko do przełożenia danego tekstu „słowo w słowo, zdanie po zdaniu” na inny język. Byłoby to zbyt proste jak na tak rozbudowany merytorycznie zawód, w którym osiągnięcie biegłości i specjalizacji zajmuje nie tylko mnóstwo czasu, ale kosztuje też sporo wysiłku. Kiedy zaś chodzi o literaturę, zadanie osoby, która ma przekazać w innym języku wszystkie myśli, intencje i zamierzenia autora dzieła, staje się jeszcze trudniejsze. „Bez znajomości siły słów

Przeczytaj
Trochę inaczej o różnych rodzajach tłumaczeń
Przekładoznawstwo

Trochę inaczej o różnych rodzajach tłumaczeń

Zazwyczaj myśląc czy mówiąc o tłumaczeniach mamy na myśli dwa języki: pierwotny oraz docelowy. Jest to bowiem rodzaj komunikacji, tyle, że między ludźmi posługującymi się różną mową. Ten typ przekładu nazywany jest w fachowej literaturze „interlingwalnym”. Czasami stosuje się jednak także tłumaczenia wewnątrzjęzykowe – zwane „intralingwalnymi”. Taka sytuacja miewa miejsce wówczas, kiedy chodzi o zmianę już istniejącego tekstu, bądź sposób, na przykład z przystosowaniem do konkretnego odbiorcy. Jak wygląda to w obrębie jednego języka?

Przeczytaj
Anton Popovic i koncepcja stylu w tłumaczeniach literackich
Autorytety translatoryki

Anton Popovic i koncepcja stylu w tłumaczeniach literackich

Anton Popovic, uczeń Jirego Levyego, to słowacki przekładoznawca i jedna z czołowych postaci szkoły z Nitry. Tamtejsza szkoła semiotyczna kształtowała się już w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Sam Popovic poświęcił bardzo dużo czasu na prace dotyczące przesunięć stylistycznych, jakie powstają podczas przekładu literackiego. To właśnie dzięki tej analizie, możliwa jest ocena jakości estetyki oryginału z perspektywy norm obowiązujących w języku docelowym. Teoria przekładu Popovic w licznych pracach badawczych zadaje pytanie: „Co dzieje się z

Przeczytaj
filozofia języka
Autorytety translatoryki

Bertard Russell: filozofia języka

Znaczenia wyrazów są faktami semantycznymi. Żadnego z nich nie możemy interpretować w kontekście pozajęzykowym, to właśnie one bowiem są podstawą każdego, dowolnie wybranego systemu komunikowania się. Każdy ze znaków językowych możemy jednak tłumaczyć na kilka sposobów. Metody tłumaczenia znaków językowych Możemy wyróżnić następujące sposoby tłumaczenia tego samego znaku językowego: przekład wewnątrzjęzykowy – jest to najkrócej mówiąc interpretacja znaków w obrębie tego samego języka; przekład międzyjęzykowy – dotyczy ich interpretacji za pomocą innego języka; przekład

Przeczytaj
język definiuje postrzeganie rzeczywistości
Autorytety translatoryki

Pod lupą: Edward Sapir i tzw. hipoteza Sapira-Whorfa

Amerykański antropolog kulturowy Edward Sapir był współtwórcą (obok Benjamina Lee Whorfa) tzw. hipotezy Sapira-Whorfa. Na podstawie licznych studiów językowych twierdzi, że język, jakim się posługujemy ma bardzo duży wypływ na postrzeganie rzeczywistości. Kim był Edward Sapir Kim był Edward Sapir? To amerykański filolog germański, a także antropolog żydowskiego pochodzenia. Ponadto językoznawca, krytyk literacki, poeta i kompozytor. Sapir najbardziej kojarzony jest ze strukturalizmem amerykańskim, a także z hipotezą Sapira-Whorfa. Z ciekawostek, które są związane z

Przeczytaj
dwujęzyczność w nauce o literaturze
Autorytety translatoryki

Edward Balcerzan: dwujęzyczność w nauce o literaturze

Słynny tłumacz, ale i krytyk literacki, mający na swoim koncie także dzieła poetyckie i prozę, autor antologii „Pisarze polscy o sztuce przekładu”, dużym zainteresowaniem obdarza temat dwujęzyczności. Edward Balcerzan, bo o nim mowa, wydał też pracę „Styl i poetyka twórczości dwujęzycznej Brunona Jasieńskiego. Z zagadnień teorii przekładu”. Podejmuje w niej istotne kwestie dotyczące zmiany myślenia o dwujęzyczności, zwłaszcza w kontekście przeniesienia rozumienia terminu z lingwistyki na teren nauki o literaturze. Dwujęzyczność i jej konsekwencje

Przeczytaj
Jiří Levý oraz jego teoria przekładu i samodzielne decyzje tłumacza
Autorytety translatoryki

Jiří Levý oraz jego teoria przekładu i samodzielne decyzje tłumacza

Jiří Levý, z wykształcenia bohemista i anglista, był czeskim teoretykiem przekładu. W 1949 roku został doktorem w wyniku rozprawy przeprowadzonej na temat rozwoju czeskich teorii i metod tłumaczenia. To, co w jego tezach powinno zainteresować każdego tłumacza, to podkreślana przez niego teza, iż praca translacyjna to szereg bardzo ważnych wyborów dokonywanych w procesie przekładu. Jiří Levý tłumacz Jiri Levy (Jiří Levý) był czeskim historykiem, teoretykiem literatury i przekładu. Jego prace i teoria przekładu literackiego miały

Przeczytaj